Women Writers in History DARIAH Working Group Meeting aan de Complutense Universiteit te Madrid (2026)
Op 15 en 16 januari vond aan de Departamento de Filología Alemana y Filología Eslava van de Universidad Complutense de Madrid de jaarlijkse bijeenkomst plaats van de DARIAH Working Group Women Writers in History (WWiH). De meeting bracht onderzoekers samen die zich bezighouden met de historische zichtbaarheid van vrouwelijke auteurs en met digitale methodes binnen literatuur- en vertaalstudies.
Vrouw die leest met een jong meisje (1899), T. van Rysselberghe, Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België, Brussel © Wikimedia Commons
De bijeenkomst werd georganiseerd door María José Calvo González (LEETHY Group, Departamento de Filología Alemana y Filología Eslava), Alba Comino (Universiteit van Jaén, Departement Archeologie), Ana Rita Gonçalves Soares (Universidad Complutense de Madrid, Departamento de Estudios Románicos) en Amelia Sanz (LEETHY Group, Universidad Complutense de Madrid, Departamento de Estudios Románicos).
De werkgroep vertrekt vanuit de vaststelling dat vrouwen in de literaire historiografie lange tijd ondervertegenwoordigd zijn gebleven. Sinds de jaren zeventig hebben feministische benaderingen deze lacune zichtbaar gemaakt, vaak via aanvullende vrouwelijke canons. WWiH gaat een stap verder door historische bronnen tot 1930 systematisch te onderzoeken om na te gaan of vrouwelijke auteurs daadwerkelijk werden gelezen, vertaald en besproken.
Werksessie tijdens de jaarlijkse bijeenkomst van de Women Writers in History DARIAH Working Group. © Ana Rita Goncalves Soares
Centraal binnen het project staat de databank SHEWROTE, die fungeert als collaboratief onderzoeksinstrument. De databank bevat gegevens over lezerspubliek, vertalingen, commentaar en internationale tekstcirculatie. Daarnaast beheert de werkgroep een Brill-boekenreeks en ontwikkelt zij strategieën om deze kennis te integreren in het onderwijs op verschillende niveaus, onder meer via regionale onderzoeksgroepen.
De bijeenkomst werd geopend door de lokale organisatoren, gevolgd door een presentatie van SHEWROTE door Alicia Montoya, voorzitter van de WWiH-werkgroep. Zij lichtte de structuur, doelstellingen en toekomstige ontwikkelingslijnen van de databank toe, met bijzondere aandacht voor samenwerking en datakwaliteit.
Tijdens de eerste sessie presenteerden verschillende onderzoeksgroepen hun lopende projecten. Aan bod kwamen onder meer CIRGEN (Universiteit van Valencia), GenViPref (Universiteit van Barcelona), het Catálogo de Santas Vivas (UCM), de collectie Mnemosine over vrouwelijke vertalers (UCM), het project IndustrySheWrote (Universiteit van Bologna) en SHAME (Universiteit van Nova Gorica). Deze bijdragen boden een breed overzicht van actuele initiatieven rond vrouwenliteratuur in Europa.
Actieve uitwisseling tijdens de Annual Meeting van de WWiH Working Group. © Ana Rita Goncalves Soares
Een belangrijk thematisch luik van de bijeenkomst was het gebruik van permanente identifiers en data-linking. In een lezing over Wikidata-oplossingen benadrukte David Lindemann (DARIAH DH-Wiki Working Group) het belang van gestandaardiseerde identificatiesystemen voor duurzame en herbruikbare onderzoeksdata.
In de namiddagsessies werd dieper ingegaan op data-overlap tussen SHEWROTE en bestaande databanken. Projecten zoals RECIRC, Women on the Move en Electronic Enlightenment rapporteerden over gebruikte persoonsformaten, identifiers en mogelijke vormen van interoperabiliteit. De discussies resulteerden in concrete voorstellen voor een feministische data-linking workflow en een gezamenlijke planning voor verdere afstemming.
Een centraal onderdeel van het programma bestond uit meerdere hands-on sessies met SHEWROTE, waarin deelnemers actief met de databank werkten. Hierbij werden technische knelpunten geïdentificeerd en oplossingen besproken, met bijzondere aandacht voor consistentie, volledigheid en internationale compatibiliteit van de data.
Lezende vrouw (1918), L. J. Hartz, Joods Historisch Museum, Amsterdam
© Wikimedia Commons
De eerste dag werd afgesloten met een rondetafelgesprek over het vertalen van vrouwelijke auteurs vandaag, met bijdragen van Goedele de Sterck, Isabel García Adánez en Itziar Hernández Rodilla, onder voorzitterschap van Ana Rita Soares. De discussie legde de brug tussen historisch onderzoek en hedendaagse vertaalpraktijken en benadrukte de blijvende relevantie van circulatieprocessen.
De tweede dag stond in het teken van specifieke vormen van tekstcirculatie. In de ochtendsessie werd gefocust op de verspreiding van manuscripten, met casestudy’s uit onder meer het BIESES-project (UNED). Later volgden verdere hands-on sessies met SHEWROTE, waarin deelnemers verder werkten aan datacuratie en structurering.
In de namiddag lag de nadruk op de circulatie van vrouwenliteratuur in kranten en tijdschriften. Presentaties en discussies maakten duidelijk hoe periodieke pers een cruciale rol speelde in de zichtbaarheid van vrouwelijke auteurs, onder meer aan de hand van het onderzoek naar Kroatische periodieken rond de fin de siècle.
De bijeenkomst werd afgesloten met een gezamenlijke wrap-up sessie en een bestuursvergadering. De Annual Meeting in Madrid bevestigde het belang van samenwerking tussen feministisch literatuuronderzoek en Digital Humanities en versterkte het internationale netwerk van de Women Writers in History DARIAH Working Group.
Maria José Calvo – Carlos Hernández Illana – Enrico Meneghinello